Điểm hòa vốn: Khái niệm và ý nghĩa

Điểm hòa vốn là khái niệm quan trọng trong kinh doanh, chỉ định mức doanh số hoặc sản lượng sản phẩm cần bán ra để đạt lợi nhuận bằng 0, tức là tổng doanh thu bằng tổng chi phí. Điểm này đại diện cho sự cân bằng giữa doanh thu và chi phí, không gây lỗ. Bài viết này sẽ giới thiệu về điểm hòa vốn dựa trên nội dung tóm tắt từ Giáo trình Ôn thi Môn Phân tích Tài chính doanh nghiệp – Chương trình Kế toán viên – Kiểm toán viên (CPA) của Bộ Tài chính Việt Nam.

Ý nghĩa của điểm hòa vốn

Mục tiêu của mỗi doanh nghiệp khi hoạt động kinh doanh là đảm bảo doanh thu tối thiểu để bù đắp chi phí. Phân tích điểm hòa vốn có những ý nghĩa quan trọng sau:

  • Xác định sản lượng, doanh thu và thời gian sản xuất để bù đắp chi phí.
  • Cho phép các nhà quản lý và những người quan tâm đến tài chính doanh nghiệp hiểu rõ quá trình kinh doanh và tác động của các yếu tố lên lợi nhuận. Điều này giúp xác định rõ ràng thời điểm hoặc mức sản xuất và tiêu thụ nào sẽ đảm bảo doanh nghiệp không gặp lỗ, hoặc để đạt được lợi nhuận mong muốn, doanh nghiệp cần sản xuất và bán ra bao nhiêu sản phẩm.
  • Đưa ra các quyết định chủ động, tích cực và phù hợp để đạt được mục tiêu kinh doanh.
  • Hỗ trợ nhà quản lý và điều hành doanh nghiệp đưa ra các quyết định hợp lý để kinh doanh hiệu quả, đồng thời đảm bảo năng lực tài chính.

Điều kiện phân tích điểm hòa vốn

Phân tích điểm hòa vốn được xem là kỹ thuật phân tích mối quan hệ giữa chi phí cố định, chi phí biến đổi, số lượng tiêu thụ và lợi nhuận của doanh nghiệp. Để nghiên cứu điểm hòa vốn, cần tuân theo các điều kiện sau:

  • Phân chia chi phí sản xuất kinh doanh thành hai loại: chi phí cố định và chi phí biến đổi.
  • Các giả định: không có hàng tồn kho; chi phí biến đổi không thay đổi theo tỷ lệ với doanh thu; tổng chi phí cố định không thay đổi; giá bán đơn vị sản phẩm không đổi; không tính giá trị tiền tệ theo thời gian; chỉ quan tâm đến chi phí hoạt động kinh doanh hàng hóa và lợi nhuận trước thuế.

Công thức tính điểm hòa vốn

Công thức tính điểm hòa vốn là: Điểm hòa vốn = Tổng chi phí cố định / (Giá bán trung bình – Chi phí biến đổi trung bình). Khi đó, ta có thể đặt:

  • Q là sản lượng sản xuất và bán ra.
  • F là tổng chi phí cố định.
  • v là chi phí biến đổi đơn vị.
  • g là giá bán đơn vị sản phẩm.

Tại điểm hòa vốn, tổng doanh thu bằng tổng chi phí, nghĩa là Q x g = F + Q x v. Từ đó suy ra:

Q(g – v) = F

Sản lượng hoà vốn (SLH) được tính theo công thức:

SLH = F / (g – v)

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1:

  • Tổng chi phí cố định trong một tháng là 10,000 USD.
  • Giá bán trung bình của sản phẩm là 100 USD.
  • Chi phí biến đổi trung bình cho mỗi sản phẩm là 70 USD.

Áp dụng công thức, ta có thể tính được điểm hòa vốn như sau: Điểm hòa vốn = 10,000 USD / (100 USD – 70 USD) = 10,000 USD / 30 USD = 333.33 sản phẩm.

Vậy để đạt điểm hòa vốn, cần bán ít nhất 334 sản phẩm trong tháng.

Ví dụ 2:

Có tài liệu về doanh thu, chi phí của Công ty Manabox như sau:

  • Tổng doanh thu: 500,000 VND.
  • Tổng chi phí để tạo ra doanh thu: 443,000 VND, trong đó có tổng chi phí cố định là 133,000 VND.

Công ty sản xuất và kinh doanh 3 mặt hàng A, B và C. Trong năm, công ty sản xuất và tiêu thụ được 5000 sản phẩm A, 2000 sản phẩm B và 1000 sản phẩm C. Giá bán mỗi sản phẩm lần lượt là: 50, 75, 100. Báo cáo về doanh thu, chi phí và kết quả của công ty cho 3 mặt hàng như sau:

Mặt hàng A Mặt hàng B Mặt hàng C
Doanh thu 250,000 VND 150,000 VND 100,000 VND
Chi phí biến đổi 150,000 VND 105,000 VND 55,000 VND
Tổng chi phí 443,000 VND

Xác định doanh thu hoà vốn:

  • Tổng lợi nhuận trên chi phí biến đổi và lợi nhuận trên chi phí biến đổi đơn vị của từng mặt hàng:

    • Mặt hàng A: 100,000 VND – 30,000 VND = 70,000 VND.
    • Mặt hàng B: 45,000 VND – 52,500 VND = -7,500 VND.
    • Mặt hàng C: 45,000 VND – 55,000 VND = -10,000 VND.
  • Doanh thu hoà vốn của công ty:

    DTH = (70,000 VND x 50% + (-7,500 VND) x 30% + (-10,000 VND) x 20%) = 38% = 350,000 VND.

Bản tin này chỉ mang tính chất tham khảo, không đưa ra ý kiến tư vấn cụ thể cho bất kỳ trường hợp nào.